معنى استجابت دعا اگر سبب وجود چيزى مناسب و موافق با سبب دعا باشد ، ناگزير آن چيز موجود مىشود ، چون تخلف معلول از علت محال مىباشد . و چون دعا يكى از أسباب وجود آن چيز است ، تا دعا نكند وجود آن محال خواهد بود . و خداوند به عنايت خود سبب دعا و سبب وجود آن چيز را بيكباره پديد كرده و آن چيز موجود مىگردد . دعا كننده هدف و غايتى را منظور نظر خود قرار مىدهد . اگر آن هدف مناسب و سودمند به نظام كل باشد ، دعا مستجاب مىگردد ؛ و در غير آن صورت مستجاب نمىشود . و پيغمبران و امامان - عليهم السلام - چون طبيعت نظام كل عالم و مزاج آن را مىشناسند - چنان كه پزشكان مزاج رنجور را - لذا دعاى آنها ، با توجه به اينكه نظام كل را ملاحظه مىنمايند ، همه وقت مستجاب مىشود : چنان كه هرگاه طوفان طلب كنند في الحال عالم را آب گيرد . اين بود خلاصه‌اى از عقايد و آراء قاينى در مورد كتاب اسرار الآيات . علاقمندان براى اطلاع از افكار و انديشه‌هاى ديگر فلسفى حكيم نامبرده در مورد عقل و عاقل و معقول و مبدأ و معاد و ديگر آراء أو مىتوانند به كتابهاى اين دانشمند مراجعه نمايند و به خاطر رعايت اختصار ، از بررسى اين آراء كه در كتابهاى حكيم نامبرده بوضوح بيان شده خوددارى مىكنيم و السلام على من اتبع الهدى .